یاری خواستن از اهل بیت

امام رضا علیه السلام : إذا نَزَلَت بِکُم شَدیدهُ فاستَعینوا بِنا ؛ امام رضا علیه السلام فرمودند : هر گاه برای شما پیشامد سختی روی داد از ما کمک و یاری بجوئید.

منبع: مستدرک الوسائل، ج5، ص229 .

احادیث و مطالبی در مورد اذان

امام رضا علیه السلام فرمودند : علّت ظاهری حذف [«حیّ علی خیر العمل»] به جهت آن بود که مردم با توجّه بسیار به نماز جهاد را رها نکنند. و امّا علت باطنی آن این است که بهترین عمل ولایت است، و کسی که امر به حذف  «حیّ علی خیر العمل» نموده قصدش دور کردن مردم از ولایت بوده است.

منبع: علل الشرایع، ص ۳۶۸، ج ۴، باب ۸۹.

امروزه مسلمانان در وجود و عدم وجود عبارت "حی علی خیر العمل" در اذان اختلاف نظر دارند. عده ای آن را بعد از عبارت "حی علی الفلاح" وارد دانسته، و عده ای دیگر، در اذان خود، این عبارت را نمی آورند. هر دو نظریه، نظرش را منسوب به فعل پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می کند! روایات اهل بیت علیهم السلام در صدد اثبات این مطلب است که "حی علی خیر العمل" جزو اذان است و باید گفته شود. از جمله این روایات می توان به روایت کُلیب اسدی،[1] و روایت عبد الله به سنان،[2] از امام صادق علیه السلام اشاره کرد. لذا با توجه روایات فراوانی که از اهل بیت (ع) در این باره رسیده، در میان فقهای شیعه اجماع[3] حاصل شده است که "حی علی خیر العمل" از اجزای اذان است. لذا درباره روایات اهل بیت(ع) و آرای فقها به علت وضوحی که در این موضوع وجود دارد، بیش از این ادامه نداده و به موضوع "حی علی خیر العمل" در اذان اهل سنت اشاره می کنیم. جزئیت "حی علی خیر العمل" در اذان اهل سنت روایات متعددی در منابع اهل سنت وجود دارد که در آنها به جزئیت حی علی خیر العمل تصریح شده است. این روایات را برخی از صحابه نقل کرده اند که روایات آنان عموماً مورد قبول اهل سنت است.

الف. عبد الله بن عمر: از نافع چنین روایت شده است که عبد الله بن عمر چه بسا بعد از "حی علی الفلاح" در اذانش عبارت "حی علی خیر العمل" را اضافه می کرد.[4]

ب. سهل بن حنیف: بیهقی نقل می کند که گفتن "حی علی خیر العمل" از ابو اُمامه، سهل بن حنیف، نیز روایت شده است.[5]

ج. بلال حبشی: در روایتی از بلال نقل شده است که وی در اذان خود، عبارت "حی علی خیر العمل" را می آورد، البته در ادامه این حدیث چنین آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بعد از مدتی به او فرمودند که به جای آن، عبارت "الصلاة خیر من النوم" را بیاورد.[6] قسمت دوم این روایت، مورد اشکال است؛ امروزه مسلمانان در وجود و عد به تصریح عده زیادی از علمای اهل سنت، الصلاة خیر من النوم، بعد از وفات پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم به اذان اضافه شده است. مالک بن انس از بزرگان اهل سنت و پیشوای مذهب مالکی در کتابش می گوید: به ما این چنین رسیده است که مؤذن خلیفه دوم، روزی برای اذان صبح آمده بود که خلیفه را در خواب دید، لذا در بین اذان این جمله را گفت که "الصلاة خیر من النوم؛ نماز از خواب بهتر است"، خلیفه که بیدار شد به او امر کرد تا این جمله را به اذان صبح اضافه کند.[7] در نسخه ای از کتاب مالک بن انس که شخصی به نام محمد بن حسن آن را روایت کرده است بعد از بیان روایتی در باب اذان، چنین تعلیقی آمده است که: عبارت "الصلاة خیر من النوم"، باید بعد از اتمام اذان گفته شود و شایسته نیست که آنچه در اذان وجود ندارد، در آن اضافه شود.[8] البته، در برخی دیگر از روایات اهل سنت که کیفیت اذان در آن بیان شده است، ذکری از "حی علی خیر العمل" نیامده است، ولی قطعاً در روایاتی هم این عبارت بیان شده است، در حالی که در روایات شیعه که در صدد بیان کیفیت اذان است، عبارت "حی علی خیر العمل" همیشه بیان شده است. علت حذف "حی علی خیر العمل" از اذان قوشجی حنفی در شرح تجرید می گوید: عمر بن خطاب در خطبه ای به مردم گفت: ای مردم! سه چیز در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم  بوده ولی من از آنها نهی کرده و حرام می کنم و هر کس انجام دهد او را عقاب می کنم؛ اول: متعه زنان، دوم: حج تمتع و سوم: گفتن حی علی خیر العمل در اذان برای علت حذف حی علی خیر العمل دو نظریه مطرح شده است، نظریه اول که عموماً توسط اهل سنت و در توجیه این فعل خلیفه دوم بیان می شود. و نظریه دوم که در برخی از روایات اهل بیت(ع) وارد شده است.   امام رضا (علیه السلام) : علّت ظاهری حذف [ «حیّ علی خیر العمل» توسط آن شخص] به جهت آن بود که مردم با توجّه بسیار به نماز جهاد را رها نکنند. و امّا علت باطنی آن این است که بهترین عمل ولایت است، و کسی که امر به حذف  «حیّ علی خیر العمل» نموده قصدش دور کردن مردم از ولایت بوده است.[9] بنابراین، با توجه به روایات اهل بیت(ع) و عمل برخی از اصحاب که روایاتشان به ما رسیده است، می توان چنین نتیجه گرفت که عبارت "حی علی خیر العمل" در اذان بوده، ولی بعدها توسط خلیفه دوم حذف شده است.

پی نوشت احادیث اذان :

[1] من لا یحضره الفقیه، ج‏1، ص290.

[2] تهذیب الأحکام ج‏2، ص 59.

[3]  الانتصار فی انفرادات الإمامیة، ص 137.

[4]سنن بیهقی، ج 1، ص 424.

[5]سنن بیهقی، ج 1، ص 424.

[6] سنان بیهقی، ص 425.

[7]الموطأ، ج 1، ص 161.

[8] الموطا، ص 163.

[9]علل الشرایع، ج 4 ص 368 .

مطالعه بیشتر در : https://www.ziaossalehin.ir/fa/tags/

درختکاری

رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند : كسی كه درختی بكارد، مادامي كه يک نفر از بندگان خدا از آن درخت استفاده ببرد اجر و ثواب شامل او مي‌شود.

منبع: مستدرك الوسائل،  ج ۱۳ ، ص۴۶۰.

درخت از جمله زیباترین مظاهر خلقت و جلوه ای از تجلیات پروردگار است ، درخت را می توان یکی از پرثمرترین نعمت‌ های بیکران الهی برای بشر و سایر موجودات دانست که بخش مهمی از نیازهای آنها را برآورده می‌ سازد ، به همین دلیل در قرآن کریم از درختان و گیاهان به عنوان «متاع» [1] به معنای کالا ، سود ، منفعت [2] ، و «معيشت» [3] به معنای آنچه به‌ وسیلۀ آن زندگانی کنند، از خوردنی و آشامیدنی ها [4] و تعابیر این چنین یاد شده است. با توجه به اهمیت درخت و گیاهان برای تمامی جانداران (مادی) و البته بدلیل آنکه دین اسلام شریعت جامع و کامل است و برای تمام شئون انسان‌ها و جامعه برنامه دارد ، یکی از برنامه‌هایی که بدان تاکید بسیار شده است مساله درختکاری است ، امام صادق علیه السلام در این باب می فرماید : «درخت برای انسان آفریده شد پس او مکلف گردید به : کاشتن  ، آب دادن و مواظبت نمودن از درخت » [5] و در حدیث دیگر درختکاری را برترین و پاکترین کارهای آدمی می داند و می فرماید : «كشت كنید و درخت بنشانید؛ به خدا قسم آدمیان كارى برتر و پاک تر از این نكرده اند.» [6] درختان و گیاهان علاوه بر آنکه حیات مادی بشر را تضمین می کنند باعث تلطیف هوا ، آسایش، صفا و پاكی روح و روان نیز می شوند که امام صادق علیه السلام در حدیث : «نگریستن به گل های رنگارنگ و درختان سرسبز و خرم، چنان لذتی به آدمی می بخشد که هیچ لذتی را با آن برابر نمی توان کرد.» [7] به آن اشاره می نماید. دین مبین اسلام همانگونه که دستور بر درختکاری داده ، بر حفظ درختان نیز فرمان داده است ، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید : «هرکس درخت نیازمند به آب را سیراب کند، گویا انسان مومن تشنه را سیراب کرده است» [8] اسلام علاوه بر دستور به کاشت و حفاظت از درختان ، قطع درختان را نیز نهی نموده است ، رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «هرکس بی جهت درختی را قطع کند خدا سرش را در آتش فرو می برد.» [9] بر اساس روايت علاوه بر فوایدی که کاشت درخت در دنیا دارد ، خداوند کریم  در قیامت نیز پاداش عظیمی در برابر کاشت درختان به بندگان خدا ارزانی می دارد ، رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید : «...كسی كه درختی بكارد، تا زماني كه يكي از مخلوقات خدا از آن بهره می برد، خداوند به او پاداش مي‌دهد»[10]

پی نوشت احادیث درختکاری :

[1]. عبس آیه 2 و 3.

[2]. لغت‌نامه دهخدا ، لغت متاع .

[3]. حجر آیه 20 .

[4]. فرهنگ عمید ، لغت معیشت.

[5]. الحیاة ج5 ص347.

[6]. بحارالأنوار ج103ص 68.

[7]. توحیدالمفضل ص154.

[8]. تفسیر العیاشی ج2 ص86.

[9]. بحار الانوار ج63 ص113.

[10]. مستدرك الوسائل ج13ص460.

مطالعه بیشتر در : http://www.ziaossalehin.ir/fa/tags/

حکم پوشیدن لباس تنگ در نماز

پاسخ:  پوشیدن لباس تنگ در نماز موجب بطلان نماز نیست، اما مکروه است. و مکروه است به این معنی است، که ثواب نماز را کم می کند.

منبع:  توضیح المسائل مراجع ،  ج 1، ص 478 ، مسئله 865.

نشان دادن راه حق

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا

ما به حقیقت راه (حق و باطل) را به او نمودیم حال خواهد (هدایت پذیرد و) شکر (این نعمت) گوید و خواهد (آن نعمت را) کفران کند.

منبع: سوره انسان؛ آیه ۳

سِحر و جادوگری

امیرالمومنین امام علی علیه السلام فرمودند : هر کسى که سِحر و جادوگری بیاموزد، کم یا زیاد! کافر شده است، و رابطه او با خداوند به کلى قطع مى گردد.

منبع: وسائل الشیعه باب ۲۵.

سِحر «از نظر دین مبین اسلام، انجام، تعلیم ، تعلم و تکسب به سحر، ممنوع و حرام است

منبع:  تحریر الوسیله ، ج۱ ، ص۴۹۸.

سحر از نظر قرآن به دو بخش تقسیم مى‏ شود:

1. آنجا که مقصود از آن فریفتن و تردستى و شعبده و چشم‏بندى است و حقیقتى ندارد چنان که مى‏ خوانیم:" فَإِذا حِبالُهُمْ وَ عِصِیُّهُمْ یُخَیَّلُ إِلَیْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى"[1]؛ ریسمانها و عصاهاى جادوگران زمان موسى در اثر سحر، خیال مى ‏شد که حرکت مى ‏کنند؛ و در آیه دیگر آمده است" فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْیُنَ النَّاسِ وَ اسْتَرْهَبُوهُمْ"[2]

هنگامى که ریسمان‏ها را انداختند چشمهاى مردم را سحر کردند و آنها را ارعاب نمودند، از این آیات روشن مى ‏شود که سحر داراى حقیقتى نیست که بتوان در اشیاء تصرفى کند و اثرى بگذارد بلکه این تردستى و چشم بندى ساحران است که آن چنان جلوه مى‏دهد.

2. از بعضى از آیات قرآن استفاده مى ‏شود که بعضى از انواع سحر به راستى اثر مى‏ گذارد مانند آیه فوق که مى ‏گوید آنها سحرهایى را فرا مى‏ گرفتند که میان مرد و همسرش جدایى مى‏ افکند "فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما یُفَرِّقُونَ بِهِ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ" یا تعبیر دیگرى که در آیات فوق بود که آنها چیزهایى را فرا مى ‏گرفتند که مضر به حالشان بود و نافع نبود "وَ یَتَعَلَّمُونَ ما یَضُرُّهُمْ وَ لا یَنْفَعُهُمْ"[3].

ولى آیا تاثیر سحر فقط جنبه روانى دارد و یا این که اثر جسمانى و خارجى‏ هم ممکن است داشته باشد؟ در آیات بالا اشاره‏اى به آن نشده، لذا بعضى معتقدند اثر سحر تنها در جنبه‏هاى روانى است[4] .

[5] به هر حال در یک جمع بندی می توان گفت: سحر عملی خارق العاده است که آثارى از خود در وجود انسان ها به جا مى ‏گذارد و گاهى یک نوع چشم‏بندى و تردستى است، و گاه تنها جنبه روانى و خیالى و تلقینى دارد، و گاه با استفاده از خواص ناشناخته فیزیکى و شیمیایى بعضى از اجسام و عناصر و گاه از طریق کمک گرفتن از شیاطین انجام می گیرد. البته ساحران، افراد منحرف و دنیاپرستى هستند که اساس کارشان بر تحریف حقایق است. در عصر ما چون بسیارى از خواص اجسام و عناصر که در گذشته بر توده مردم، مخفى بود، آشکار شده است، و حتى کتاب هایى در زمینه آثار اعجاب ‏انگیز موجودات مختلف نوشته ‏شده است، واقعیت قسمت زیادى از سحرهاى ساحران روشن شده و در موارد زیادی این حربه از دست ساحران گرفته شده است. (مثل روشن شدن خواص شمیایی عناصر و یا بعضی خواص نور) اما در هر حال، سحر چیزى نیست که بتوان وجود آن را انکار کرد و همه صورت های آن را به خرافات نسبت داد، بعضی از صورت های آن هم اکنون رواج دارد و هنوز واقعیت آن شناخته نشده است مثل کارهایی که مرتاضان هندی انجام می دهند.[6]

از نظر اسلام در بسیاری از موارد‏، سحر باعث گمراه ساختن مردم و تحریف حقایق و متزلزل ساختن پایه های اعتقادات افراد ساده ذهن می شود. در احادیثى که از پیشوایان بزرگ اسلام به ما رسیده است سحر به شدت مذمت و از آن نهی شده است : حضرت على علیه السلام مى ‏فرماید: " کسى که سحر بیاموزد، کم یا زیاد، کافر شده است، و رابطه او با خداوند به کلى قطع مى‏ شود ...".[7]

پس از نظر اسلام، انجام، تعلیم ، تعلم و تکسب به سحر، ممنوع و حرام[8]

و از گناهان کبیره است و در بعضی از روایات، تعلیم و تعلم سحر را موجب کفر شمرده اند البته چنانچه ابطال سحر در یادگیری آن منحصر گردد تعلم آن اشکالى ندارد، روایات برای از بین بردن سحر خواندن آیات و دعاهایی توصیه شده است. ما از باب نمونه به چند مورد اشاره می کنیم: فردی که سحر شده آیات: ۸۱ و ۸۲ سوره مبارکه یونس و آیات ۱۱۷ ۱۱۸ و ۱۱۹ سوره مبارکه اعراف را همیشه همراه خود داشته باشد و این آیه را هفت بار بر سحر شده بخوانند: "سَنَشُدُّ عَضُدَکَ بِأَخِیکَ وَ نَجْعَلُ لَکُما سُلْطاناً فَلا یَصِلُونَ إِلَیْکُما بِآیاتِنا أَنْتُما وَ مَنِ اتَّبَعَکُمَا الْغالِبُونَ"[9].[10]  پس به طور کلی باید از شر سحر ساحران به خدا پناه برد.

پی نوشت احادیث سِحر و جادوگری :

[1]  طه، 66.

[2]  اعراف، 116.

[3]  بقره ، 102.

[4]  ترجمه المیزان، ج‏1، ص: 368.

[5]  تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 379 .

[6]  تفسیر نمونه، ج‏13، ص: 241. [7]  تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 380.

[8]  تحریر الوسیله، ج 1، ص 498 مسئله 16.

[9]  قصص، 35 .

[10]  مکارم الأخلاق ج‏2، ص: 326.

مطالعه بیشتر در : https://www.ziaossalehin.ir/fa/tags/

راه زندگی رستگاران در کلام امام رضا علیه السلام و..........

ایران را باید دید

تصویری زیبا از دژ محمدعلی ‌خان که با ارتفاع ۱۵۵۰ متر یکی از جاذبه‌های دیدنی و زیبای استان خوزستان است و در فاصله ۶۵ کیلومتری شمال شهر دزفول قرار دارد.

ولادت با سعادت شمس الشموس امام رضا علیه السلام تبریک و تهنیت باد.

 گریه ام در حرم از روی پریشانی نیست / که پریشانی از آداب مسلمانی نیست.

در طوافند چنان موج کبوترهایت / که در این سلسله انگار پریشانی نیست.

میلاد با سعادت شمس الشموس ، انیس النفوس ، ثامن الائمه امام على بن موسى الرضا علیه السلام مبارک باد. 

امام رضا علیه السلام فرمودند : هر کس از دوستانم مرا زیارت کند در حالی که حقم را بشناسد، روز قیامت او را شفاعت خواهم کرد.

منبع:  امالی شیخ صدوق، ص ۱۱۹.